ZWIERCIADŁO Będzina
Marzec 29 2020 14:48:46
Nawigacja
Strona Główna
Artykuły
Galeria
Forum
FAQ
Kontakt
Szukaj
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 17
Najnowszy Użytkownik: Andidedentib
Podstawowe informacje z dziedziny historii na temat Będzina
Będzin leży na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Jury Krakowsko-Częstochowskiej, w zakolu rzeki Czarnej Przemszy. Jest to najstarsze miasto w regionie, zwanym Zagłębiem Dąbrowskim. Historycznie Będzin związany był zawsze z Małopolską. Otoczone kamiennym murem miasto i wyniosły zamek strzegły ważnego średniowiecznego szlaku handlowego z Krakowa poprzez Olkusz, Czeladź, Bytom i dalej na Śląsk. To właśnie ze Śląskiem gospodarczo i administracyjnie obecnie związany jest Będzin.

Początki Będzina

Najstarsze ślady osadnictwa odnalezione na Górze Zamkowej w Będzinie pochodzą z epoki brązu (900-500 lat p.n.e.) i reprezentują kulturę łużycką. Prawdopodobnie już w IX w na miejscu dzisiejszego zamku powstał warowny gród chroniący osadę targową.

Najstarsza pisana wzmianka o Będzinie, będącym jeszcze wsią pochodzi z roku 1301. W 1358r. Kazimierz Wielki nadał Będzinowi niemieckie prawa miejskie, choć już wówczas było to miasto na prawie polskim. W latach 60-tych XIV w Będzin zamknięty został kamiennymi murami o kilkunastu basztach i dwóch bramach: Bytomskiej i Sławkowskiej. Mniej więcej w tym samym czasie wzniesiono murowany kościół pod wezwaniem Św. Trójcy, istniejący do dziś w pobliżu zamku.



Złoty wiek

Wiek XIV i połowa XV to czasy niespokojne dla Będzina, który jako miasto pograniczne często był atakowany. Ulgę przyniósł dopiero pokój ziemski zawarty w 1458r. w Bytomiu. Pełen rozkwit Będzina przypada na czasy Jagiellonów, którzy obdarowywali miasto licznymi przywilejami. Żywo rozwijały się ówczesne cechy, głównie szewców i kowali. Inne rzemiosła to piekarstwo, rzeźnictwo, kuśnierstwo, krawiectwo czy stolarstwo. Ważne było również "bractwo rybitwów" (rybaków) - do dzisiaj ostał się tzw. Rybny Rynek.
Dobrze rozwijał się także handel, a dominowała w tym względzie ludność żydowska. Chroniona królewskimi przywilejami wzniosła w Będzinie drewnianą synagogę, a poza murami założyła cmentarz (kirkut). W latach 70-tych XVI w za sprawą Prospera Prowana i Żyda Joachima wybudowano w Będzinie warzelnię soli. Interes ten przyniósł ogromne korzyści wsparty przez Stefana Batorego zakazem eksportu wielickiej soli na Śląsk.










W roku 1587 przez miasto przejeżdżał wraz ze swą armią arcyksiążę austriacki Maksymilian Habsburg, roszczący pretensje do polskiej korony. Fakt, iż ominął on w pośpiechu będziński zamek nie zważając na płynące z niego zaczepki, świadczy o potędze tej warowni. Arcyksiążę pobity ostatecznie pod Byczyną musiał zrezygnować ze swych planów. Swych roszczeń Habsburg zrzekł się w 1588r. podczas rokowań na zamku w Będzinie. Uczestniczył w nich kanclerz Jan Zamoyski, a także kardynał Aldobrandini, który wkrótce objął stolicę Piotrową jako Klemens VIII. Ostatecznie układ podpisano na czeladzkim rynku, ale znany jest jako "tranzakcya będzińska".

Wiek XVII

Wiek XVII nie był już dla Będzina tak szczęśliwy. W 1616r. miasto i zamek nawiedził pożar, a w latach późniejszych wielkich zniszczeń dokonał najazd Szwedów. Mimo to przebywali tu królowie: w 1683r. Jan III Sobieski, w 1697 August II zwany Mocnym, a w wieku XVIII Stanisław August Poniatowski.

W dobie Sejmu Wielkiego starostą miasta był Stanisław Kostka Mieroszewski herbu Ślepowron - "pan na Gzichowie", kiedy wioska ta leżała jeszcze w granicach Księstwa Siewierskiego. Nie dbał on zbytnio o dobro mieszczan, zagarnął folwark miejski, który był jedynym źródłem dochodu dla ludności, zamek popadał w ruinę, a młyn zamkowy opustoszał. Z okresu panowania tej rodziny pozostała rezydencja Mieroszewskich - Pałac Gzichowski.

Rozwój przemysłu

W II połowie XVIII w nastąpił okres bujnego rozkwitu przemysłu w Będzinie. W 1785r. odkryto węgiel w okolicach wsi Dąbrowy, wkrótce powstała tu kopalnia i osada Reden. Cały wiek XIX to gwałtowny rozwój górnictwa i hutnictwa oraz szybka urbanizacja okolic miasta. W pobliskim Grodźcu (obecna dzielnica Będzina) powstała I w Europie Wschodniej cementownia. W rozwoju tych inwestycji duże zasługi położyła ludność wyznania mojżeszowego.

W 1858r. w Będzinie pojawiła się kolej, łącząca Śląsk z Królestwem Polskim, a w 1867r. miasto stało się siedzibą rozległego powiatu. Zaczęły wówczas powstawać szybko rozwijające się przedmieścia, wchłaniając okoliczne wsie.

Wiek XX

Zniszczony podczas I wojny światowej Będzin odżył dopiero na przełomie lat 20 i 30-tych. Powstał wówczas nowy dworzec kolejowy, poczta czy kino. W 1928r. uruchomiono połączenia tramwajowe z okolicznymi miastami, a w 1930r. powstały pierwsze wodociągi miejskie.



W latach okupacji hitlerowskiej Będzin znalazł się w granicach III Rzeszy. W roku 1942 na obszarze Warpia Niemcy utworzyli getto dla Żydów, a w Łagiszy w tymże roku na terenie budowanej elektrowni założyli filię oświęcimskiego obozu koncentracyjnego, ukrytą pod kryptonimem "Haaga".

Wyzwolone miasto w styczniu 1945r. powiązano administracyjnie z Górnym Śląskiem. Zniszczenia wojenne, szkody górnicze oraz modernizacja komunikacji znacznie zmieniły obecny wizerunek miasta. Zaburzono średniowieczny układ urbanistyczny, ale mimo to Będzin nadal może pochwalić się uroczymi zakątkami.

Od początków istnienia z Będzinem związana była liczna kolonia ludności żydowskiej. Z dwóch synagog i trzech cmentarzy żydowskich, do dziś zachowały się jedynie resztki kirkutu (cmentarza) na północnym zboczu Góry Zamkowej.

Dodane przez admin dnia kwiecień 30 2011 15:19:040 Komentarzy ˇ 1603 Czytań - Drukuj
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Ankieta
Czy słyszałeś/-łaś kiedyś o mieście Będzin ?

Tak

Nie

Musisz się zalogować, żeby móc głosować w tej Ankiecie.
Shoutbox
Tylko zalogowani mogą dodawać posty w shoutboksie.

Andidedentib
01/02/2018 22:19
The place To Stay: Throughout excessive season, most parks and cabins are sold out early on, with most of them averaging at $200 or more an evening. [url=http://3wymiarowy.pl
/member-xxl--cena-apt


Corpos62
12/12/2017 13:54
[url=http://www.nokotsudo
.net/link/rank.cgi?mode=l
ink&id=705&url=http://cor
po-sano-it.info/detoxic-c
ome-funziona-parere-recen
sioni-prezzo-dove-comprar
e-effetti-collaterali-dos<


Corpow68
05/12/2017 10:53
[url=http://www.military-
civilian.com/pages/redire
ct.php?url=http://corpo-s
ano-it.info/psorilax-come
-funziona-parere-recensio
ni-prezzo-dove-comprare-e
ffetti-collaterali-dosagg<


Corpox84
05/12/2017 10:36
[url=http://www.raichel.o
rg/link.php?url=http://co
rpo-sano-it.info/nicorix-
come-funziona-parere-rece
nsioni-prezzo-dove-compra
re-effetti-collaterali-do
saggio-farmacia-la-compos<


Corpoc53
05/12/2017 10:07
[url=http://www.fuuzoku.b
iz/rank.cgi?mode=link&id=
1209&url=http://corpo-san
o-it.info/waist-trainer-c
ome-funziona-parere-recen
sioni-prezzo-dove-comprar
e-effetti-collaterali-dos<


Corpob49
05/12/2017 09:44
[url=http://www.insidefut
ures.com/link.php?url=htt
p://corpo-sano-it.info/ho
rlaxen-come-funziona-pare
re-recensioni-prezzo-dove
-comprare-effetti-collate
rali-dosaggio-farmacia-la<


Corpob45
04/12/2017 16:09
[url=http://www.luisroc.c
om/en/SEO/tools/onsiteche
ck/redirect.php?url=http:
//corpo-sano-it.info/fors
kolin-diet-come-funziona-
parere-recensioni-prezzo-
dove-comprare-effetti-col<


Corpoc82
01/12/2017 15:15
[url=http://www.osan.ru/r
edirect.php?url=http://co
rpo-sano-it.info/psoridex
-come-funziona-parere-rec
ensioni-prezzo-dove-compr
are-effetti-collaterali-d
osaggio-farmacia-la-compo<


Corpob51
17/11/2017 12:25
[url=http://www.cqumzh.cn
/uchome/link.php?url=http
://corpo-sano-it.info/dri
velan-ultra-come-funziona
-parere-recensioni-prezzo
-dove-comprare-effetti-co
llaterali-dosaggio-farmac<


admin
10/05/2011 16:19
taaaaa... smiley

Archiwum
87340 Unikalnych wizyt
Zwierciadło Będzina

Wypromuj również swoją stronę Powered by v6.01.6 © 2003-2005 | Darthanian by:


Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | fashionideas.icu